Dit interview werd gepubliceerd in „Le Chaînon – la revue des associations de patients et de proches” van het LUSS, nr. 52 in september 2020.

Le Chaînon (LC) : Romain, samen met Ludivine Verboogen heb je de 101 Genomes Foundation (F101G) opgericht, die tot doel heeft genomisch onderzoek naar zeldzame ziekten te bevorderen. Waarom heb je deze stichting opgericht?

Romain Alderweireldt (RA): We hebben deze stichting opgericht omdat mijn zoon lijdt aan een neonatale vorm van het Marfan syndroom. De statistische levensverwachting van de weinige bekende gevallen van deze vorm van de ziekte is nauwelijks 16 maanden.

Het was in deze moeilijke context dat ik geïnteresseerd raakte in genomisch onderzoek en dat F101G werd opgericht.

LC: Wat heb je geleerd?

RA: Door het onderzoeken van een genetische database van ‘gezonde’ individuen die gebruikt werden als controle voor onderzoek, ontdekte ik dat deze talrijke varianten op het FBN1-gen bevatte die beschouwd worden als ‘pathogene’ varianten aan de oorsprong van het Marfan syndroom.

LC: Professor Guillaume Smits, wat houdt deze observatie in?

Guillaume Smits (GS): De ontdekking van schijnbaar gezonde personen (of personen bij wie de penetrantie van de ziekte zo laag is dat ze zich er niet van bewust zijn dat ze ziek zijn) die pathogene varianten dragen, doet de mogelijkheid rijzen dat ze genetisch beschermd zijn tegen zelfs de ernstigste vormen van het Marfan syndroom door de werking van een zogenaamd beschermend gen dat in staat is het falen van het FBN1-gen dat de ziekte veroorzaakt, tegen te gaan.

LC: Zou de identificatie van dit mechanisme kunnen leiden tot de ontwikkeling van nieuwe behandelingen?

GS: Potentieel, ja. Maar we moeten het nog wel identificeren in het genoom, en dat is geen sinecure! En eerst moeten we controleren of de geïdentificeerde mutaties niet het gevolg zijn van classificatiefouten.

LC: Hoe pakken we dat aan?

GS: Met het (ib)² hebben we een algoritme ontwikkeld om elke denkbare mutatie in het FBN1-gen te controleren met behulp van kunstmatige intelligentie. Dit bio-informaticahulpmiddel bevestigde dat verschillende van de door Romain geïdentificeerde mutaties pathogeen zijn.

LC: Wat gebeurt er daarna?

GS: Het bestaande instrument zou verbeterd kunnen worden om Marfan syndroom te diagnosticeren. Als we toegang hadden tot de genomische gegevens van mensen met pathogene mutaties bij wie de penetrantie van de ziekte laag is, zouden we de bio-informatica-instrumenten die we samen met professor Tom Lenaerts hebben ontwikkeld, kunnen gebruiken om een mogelijk beschermend gen te identificeren.

Dit gen zou nieuwe therapeutische wegen kunnen openen die de beschermende effecten repliceren.

RA: De mogelijkheid dat het genoom van bepaalde individuen de sleutel vormt tot de behandeling van kinderen die aan zeldzame ziekten lijden, leidde tot de oprichting van de 101 Genomes Foundation, die als missie heeft om wetenschappers toegang te geven tot het genoom van patiënten die aan zeldzame ziekten lijden.

Door Romain ALDERWEIRELDT, vader van een jongetje met het Marfansyndroom, vertegenwoordiger van de Belgische Marfansyndroomvereniging bij VASCERN en oprichter van de 101 Genomes Foundation en door professor Guillaume SMITS, geneticus, directeur van het Centrum voor Menselijke Genetica van de ULB en stichtend lid van het Brussels Interuniversitair Bioinformatica Instituut (ib)².

Voor meer informatie:
101 Genomes Foundation: f101g.org | (ib)² : https://ibsquare.be/